Genesis – a new beginning?

Schermafbeelding 2014-12-15 om 19.43.05

Genesis – Sidi Larbi Cherkaoui / Eastman & Yabin Dance Studio (België/China)

Gezien op December Dance – Concertgebouw Brugge – 09 december 2014 – 20u

Genesis betekent “in den beginne” – “in the beginning”. Cherkaoui noemt het zelf “een voorstelling over groei, op globaal, persoonlijk en artistiek vlak.”. Het is voorstelling over het begin, de schepping, de geboorte, de groei en de dood. Over tegenstellingen tussen natuur waar alles begon en onze huidige steriele maatschappij in de vorm een koude hospitaalomgeving waar wij nu meestal geboren worden en sterven. Een voorstelling waar Oost en West elkaar ontmoeten en inspireren, met muziek die de verschillende werelddelen overspant, live gebracht door fantastische muzikanten.
Het was mijn eerste ontmoeting met een voorstelling van Cherkaoui en ik was zeer onder de indruk. Ik heb me al voorgenomen volgende voorstellingen van Sidi Larbi Cherkaoui bij te wonen. Het is indrukwekkend hoe een danser van bij ons zijn blik richt naar de rest van de wereld en hiermee in communicatie gaat. Het maakt de voorstelling internationaal en tijdloos. Het is mooi hoe de meer Westerse dans van Cherkaoui versmelt met de meer Oosterse lenige dans van Yabin. Wij westerlingen gaan mee in de meer prestatie gerichte Oosterse dans, en Oosterlingen worden geconfronteerd met de meer expressieve dansvorm van het Westen, beïnvloed door meer populaire dansvormen. Je herkent flitsen van street dance in de bewegingen van Cherkaoui. De voorstelling begint met bijna machinale bewegingen in een steriele setting door dansers met doktersjassen en mondmaskers. De bewegingen en sfeer worden geleidelijk aan warmer en zachter, doch daartussen waren de dood, verleidingen, conflicten en plagen, net als in het dagelijkse leven. Een scène waarin de dansers vooral bewegen met hun handen doet denken aan bloemen en het ontstaan van de natuur, terwijl glazen bollen beelden van water, rivieren, maar ook levenssappen en het verglooien van de tijd tussen geboorte en dood oproepen. Eén van de glazen bollen verbeeldt de verboden vrucht in de tuin van eden, en de vele verleidingen in ons werelds leven. De passage met de dans met de lange mouwen is geleend uit de traditionele Chinese dans, maar verwijst evenzeer naar de slang uit Genesis. Het levert boeiende scenes op en Cherkaoui neemt zijn publiek moeiteloos mee in zijn verbeelde gedachtenstroom. De danspassages waarbij de Chinese vrouwelijke dansers hun lange haren als velengingen van hun lichaam gebruiken zijn geniaal. En de live gebrachte muziek is van zeer hoog niveau en zo versterken dans en muziek elkaar moeiteloos. Een staande ovatie was het verdiende resultaat.

En dan las ik enkele recensies en reacties van toeschouwers op het internet…. Wat heb ik een hekel aan het huidig cultuursnobisme. Ik die me blij als een kind voelde bij de voorstelling, omdat hedendaagse dans tegelijk kwalitatief en toegankelijk kon zijn, voelde me heel even te dom en naïef om echte kunst te begrijpen. “What, no way”. Ik ben geen cultuuranalfabeet, geen cultuurbarbaar die alleen naar musicals van Studio 100 gaat en niet verder komt dan Hollywood films. Ik ga naar het theater, de opera, klassieke concerten, musea, maar ook muziekfestivals en rockconcerten. Ik geniet enorm van cultuur, vooral die met de grote C, en gebruik als benchmark voor wat ik goed vind, alles wat me raakt en me meeneemt. En ja, de voorstelling Genesis heeft me echt meegenomen, naar een harmonieuze plek, waar muziek en beweging beelden opriep, en waar ik me gedurende twee uur ver weg bevond van de dagelijkse beslommeringen. Het spelplezier spatte ook van de spelers op het podium en dat voel je als toeschouwer.

Schermafbeelding 2014-12-15 om 19.39.20

En dan krijg je het gemuggezift van de cultuurelite die Cherkaoui ongetwijfeld al langer volgen, en op basis daarvan misschien met meer achtergrond en kennis van zaken kunnen oordelen, en hem geweldig vonden zolang hij hun ontdekking was en het ruimere publiek hem nog niet ontdekt had, want het duurt nu eenmaal even om bekendheid te verwerven. Maar aauw, nu komt iedereen naar Cherkaoui kijken, en nu vinden ze dat hun eens zo vernieuwende lieveling, in herhaling valt, in cliché’s vervalt en daar dan nog een staande ovatie voor krijgt van een publiek dat waarschijnlijk echt niet beter weet…

Trouwens dat van “iedereen komt er nu naar kijken” is nog steeds een zeer relatief begrip. Ik krijg telkens de kriebels wanneer ik één van die cultuurtempels binnen stap om te kunnen genieten van een met zorg uitgekozen voorstelling, en “iedereen” echt maar een heel klein percentage van onze maatschappij blijkt te zijn. Waar iedereen, iedereen kent, en velen met een arrogantie rondlopen van “hiermee onderscheiden wij ons van de rest”, en waar iedere nieuwkomer naar zulk verheven voorstelling zich zorgelijk moet afvragen wat de gedragscode precies is die hij niet lijkt te kunnen doorgronden. En dan vraagt men zich af waarom het zo moeilijk is om een breder publiek te kunnen bereiken met theater en klassieke concerten. Het zijn echt niet de voorstellingen op zich die te hoogdrempelig zijn, de artiesten zouden niet liever willen dat dat alle lagen van de bevolking de zalen bevolkten. Neen de drempels worden opgegooid door de cultuurhuizen zelf en hun vast publiek die vindt dat ze bepaalde waarden hebben hoog te houden door een sfeer creëren die echt niet heel open is naar het ‘brede’ publiek.

Ik weiger me te schamen om de enthousiaste staande ovatie waarmee ik Genesis heb afgesloten, het wolkje waarop ik liep toen ik naar huis ging, en de lovende kritiek die ik in deze blog neerschrijf. Genesis was een heerlijk toegankelijke voorstelling, en neen, ik heb me echt niet moeten pijnigen en een nacht moeten wakker liggen om het uiteindelijk op het internet op te zoeken en eindelijk te begrijpen wat Cherkaoui en Yabin mij wilden vertellen.

En ik vind het eigenlijk super spijtig dat dit soort voorstellingen geen breder publiek kan bereiken, het zou velen deugd kunnen doen, en vooral zij die het heel wat moeilijker hebben om de dag door te komen en heel wat zieletroost kunnen brengen. Is het geen tijd om de deuren van onze cultuurhuizen echt open te gooien voor ‘iedereen’, ze worden immers gebouwd met ieders belastingsgeld. Waarom zou iedere abonnee niet één ticket per jaar aan een arme kunnen geven, zodat die ook toch één keer per jaar de kans krijgen deze tempels te betreden. Ik weet het, het zal wat ongemakkelijk aanvoelen voor het vaste publiek in het begin, maar zou het niet mooi zijn als dit gewoon zou kunnen??

Schermafbeelding 2014-12-15 om 19.38.22

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s