Mark Rothko – waarom geen stille tentoonstelling?

IMG_3880De hype rond Mark Rothko intrigeert me al een hele tijd, en toen er een overzichtstentoonstelling in Den Haag werd aangekondigd, nam ik me voor ze te bezoeken. Ondertussen loopt de tentoonstelling bijna op zijn einde en lijkt de hype rond de tentoonstelling exponentieel te groeien met de dag dat het einde van de tentoonstelling dichterbij komt. We moesten voor de auditie van dochterlief in Utrecht zijn dit weekend, en zouden er 5 uur moeten vullen. Utrecht werd wel een gezellige stad genoemd, maar er leek niet echt veel het bezoeken waard. Even opzoeken leerde me dat Den Haag op 50 minuten met de auto lag, dus een bezoek aan Rothko leek zeer haalbaar vanuit Utrecht. Even twijfelde ik gezien het enorme succes van de tentoonstelling tot een stijgend aantal bezoekers leidde de laatste weken, waardoor het museum zijn openingsuren zelfs uitbreidde om de toeloop in goede banen te kunnen leiden. Ik overwon de lichte tegenzin van massa’s (vooral wanneer het musea betrof), en bestelde twee tickets online, om zo de aangekondigde rijen voor de kassa te vermijden. ( ik hou ervan langs de wachtenden te naar binnen te kunnen flaneren met mijn online tickets) Het verbaast met trouwens telkens weer dat in deze gedigitaliseerde tijd zo weinig mensen hun tickets vooraf online kopen. Vooral daar je voor het museum in Den Haag zelfs niet vooraf een bepaald tijdslot moet kiezen, je mag je tickets gebruiken wanneer je wil.

IMG_3878

We kwamen rond 11u in Den Haag bij Het Gemeentemuseum aan. Een parkeerplaats vinden bleek geen eenvoudige klus. Het museum heeft geen eigen parking, en de straten rondom het museum zijn op een zaterdag volgeparkeerd. Even rondrijden levert gelukkig nog een parkeerplekje op die niet betalend is. Aangekomen aan het museum ben ik mezelf extra dankbaar voor de online tickets want er staat een hele lange rij aan de ticketbalie. Wij lopen met onze tickets zo het museum binnen, voor wie wil is er een   garderobe waar je jassen en tassen kan acherlaten. De Rothko tentoonstelling is rechts de trap omhoog. We besluiten een audioguide te nemen, die 3,5 euro kost. Je kan alleen met kaart betalen, en dat veroorzaakt weer een wachtrij. Er is duidelijk veel volk. Aan de ingang wordt medegedeeld dat de tentoonstelling het best in stilte wordt ervaren. Helaas kwetteren de bezoekers er zo op los, dat het vaak zelfs moeilijk is de audioguide te verstaan. Sommigen verkondigen grootsprakerige analyses voor de schilderijen, anderen staan gewoon te koffiekletsen tussen de schilderijen, of nemen selfies met de schilderijen om straks op facebook te posten met eronder ‘ook ik was erbij!’.

IMG_3876

Je kan de tentoonstelling op twee manieren doorlopen, ofwel kies je voor de chronologische route en volg je de evolutie die Rothko doorliep in zijn werk en leven, ofwel kies je om je onmiddellijk te laten onderdompelen in de abstracte schilderijen. Op de vraag “Brengen de schilderijgen echt iets teweeg als je ernaar kijkt?” is het moeilijk antwoorden. Ik heb niemand emotioneel door de knieën zien gaan voor de werken van Rothko. Het was ook moeilijk om enige spiritualiteit te bespeuren in een museumruimte die meer op een volkscafe op een drukke zaterdagavond lijkt.

IMG_3877

Maar spiritualiteit is ook niet echt wat Rothko beoogde toen hij de werken maakte. Het schilderen was voor hem vooral een therapeutische ervaring waarmee hij uiting gaf aan zijn gekwelde ziel. Rothko schilderde op de eerste plaats voor zichzelf en niet voor de eventuele toeschouwer. Rothko was ook een schilder van zijn tijd die van een figuratieve naar een abstracte schilderstijl evolueerde, en in de repetitieve schildersbewegingen van het abstracte schilderen iets helends vond. Hij kon perfect de visuele balans tussen kleur en vlakverdeling vinden en het is die harmonie die zijn werken zo aantrekkelijk maken om naar te kijken. Ze creëren een soort van rustpunt voor de kijker. Maar meer dan dat is het ook niet. Rothko was avant garde in zijn tijd en had vooral veel oog voor balans en esthetiek in vorm en kleur.

IMG_3879

Het spirituele dat mensen beschrijven als ze naar zijn werk kijken heeft naar mijn mening vooral te maken met het effect van in een spiegel kijken. Als je naar de grote vlakken van Rothko kijkt, lijk je doordat er eigenlijk niets is, wat te verdwijnen in zijn werk. Het is als staren in het niets, waardoor men vooral met zichzelf wordt geconfronteerd. Mensen zien dus niet zozeer het werk van Rothko maar zien vooral zichzelf, en als men als mens op dat ogenblik worstelt met zichzelf, zal men dat dus ook vooral zien. Verdrietige mensen zien dan vooral verdriet, zoekende mensen zullen vooral geconfronteerd worden met hun zoektocht. Rothko’s werk is een soort van visuele weergave van de stilte en van de leegheid, van het niets. Maar meer is het ook niet, en meer bedoelde Rothko ook niet. Ikzelf werd er eigenlijk niet echt warm of koud van, het leken me vooral werken die op veel plaatsen konden hangen en op veel plaatsen ook helemaal niet zouden worden opgemerkt.

Toen we buiten kwamen tussen 12u en 13 was de rij wachtenden reeds dubbel zo lang!

De tentoonstelling had een meerwaarde kunnen zijn indien men het publiek had verplicht de tentoonstelling in stilte te bezoeken. Het is me een raadsel waarom men daar niet aan heeft gedacht.

En dan nog een tip voor de kunstliefhebbers onder ons: loop ook eens door de vaste collectie van het museum, er hangen enkele prachtige werken van  Monet, Kandinsky, Picasso en Appel!

IMG_3882 IMG_3883 IMG_3884 IMG_3885 IMG_3886

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s