Rinus Van De Velde

IMG_5648

De tentoonstelling die bij  iedere Belgische kunstaficionado bovenaan het lijstje staat dit jaar is die van Rinus Van De Velde in het S.M.A.K. in Gent. Rinus is slands nieuwe trots binnen de Internationale hedendaagse kunstwereld. En die trots is meer dan gerechtvaardigd. Rinus’ werk is monumentaal, vernieuwend, technisch sterk, en heeft een heel eigen taal. Als bezoeker word je, vooral door de bijhorende teksten, helemaal meegezogen in zijn wereld , die zich heen en weer beweegt tussen fictie en zijn eigen dagdagelijks realiteit, hoewel het moeilijk in te schatten is waar de realiteit stopt en de fictie begint. Door de gelaagdheid is zijn werk voor iedereen toegankelijk. Hoewel ik het echt zonde vind, zijn er heel wat bezoekers die alleen de tekeningen en  decorstukken bekijken zonder de teksten te lezen. Ook zij lijken te genieten van de tentoonstelling. Voor sommigen zullen de teksten in het Engels zeker een drempel betekenen, en ik heb er eigenlijk niet op gelet of er vertalingen voorhanden zijn van de teksten.

IMG_5641

Hoewel de basis van het werk van Rinus Van De Velde zonder twijfel de tekeningen zijn, vormen de teksten ontegensprekelijk een geheel met de houtskoolwerken. De hele tentoonstelling is gebaseerd op een boek/film scenario “Donogoo Tonka” van de Franse schrijver Jules Romains. Het verhaal gaat over een jonge man die op zoek gaat naar een fictieve stad, uitgevonden door een bekende geograaf. De kunstenaar vertelt het verhaal door zichzelf in de hoofdrol van dit verhaal te plaatsen. Hij brengt de scenes tot leven in monumentale houtskooltekeningen, gebaseerd op foto’s van de scenes die op  hun beurt opgebouwd worden als levensgrote decorstukken waarin de kunstenaar en zijn vrienden figureren als de protagonisten in het verhaal.

Hoewel het resultaat dat we te zien krijgen de tekeningen zijn, is zijn werk veel meer dan dat. De kunstenaar bedenkt eerst en vooral een scene, dat niet een statisch beeld is, maar eerder een kort verhaal schetst. En in plaats van die scene vanuit zijn hoofd op papier te brengen, bouwt hij die scene eerst levensgroot op in zijn atelier. Hij gebruikt hiervoor recuperatiemateriaal en veel papier en karton, een beetje zoals een filmdecor wordt opegebouwd. Het voordeel hiervan is dat hij het beeld tijdens de opbouw kan aanpassen en veranderen. Eens het decor klaar, plaatst hij de personen die de scene bevolken in het decor, en laat hun als het ware de identiteit aannemen van de acteurs in het verhaal van de kunstenaar. De kunstenaar is zelf meestal het hoofdpersonage in deze scene. Hiervan neemt hij foto’s en het zijn deze foto’s die hij gebruikt als basis voor zijn tekeningen, tekeningen die ongeveer even groot zijn als de opgebouwde decors.

IMG_5635

De teksten die hij onderaan de werken geven context bij de tekeningen erboven. De tekeningen zijn helemaal niet statisch en evoceren los van de teksten, eveneens een verhaal aan de kijker.

IMG_5632

Het is een eeuwenoude traditie binnen de schilderkunst dat de kunstenaar zichzelf in zijn werk plaatst, vaak uit praktische overwegingen omdat hij zelf altijd beschikbaar is als model. Het kan echter ook als teken van onze huidige tijd gezien worden, waar we onszelf voortdurend fotograferen in een bepaalde setting (selfies) die we dan op sociale media plaatsen. Zo bepalen we zelf hoe we worden gezien door anderen en kunnen we naar onszelf kijken vanuit de ogen van een buitenstaander.

De teksten naast en rond de werken vormen een soort dagboek van het leven van de kunstenaar zelf, waarin hij verslag doet van de periode waarin hij de werken maakt. In deze teksten beschrijft hij niet alleen de totstandkoming van zijn werk, hij stelt ook zichzelf en het kunstenaarsschap in vraag, vaak op een ironische en cynische manier. En als lezer ben je nooit zeker waar de realiteit stopt en de fictie begint. Het lezen van zijn “autobiografie” bracht me vaak een glimlach op de lippen.

IMG_5629

De tekeningen zijn dus een reproductie van de fictieve realiteit gecreëerd in de decorstukken gebaseerd op een fictief verhaal en vermengd met het leven van de kunstenaar zelf. Een leven dat zich voor een groot deel afspeelt in deze zelf gecreëerde wereld binnen zijn atelier. Er is dus heel wat gelaagdheid binnen het werk van Rinus Van De Velde, lagen die zich als schillen van een ajuin boven elkaar bevinden, en die in het hart het leven van de kunstenaar zelf bevat.

IMG_5631

Rinus Van De Velde wordt op de eerste plaats gepercipieerd als een tekenaar, doch deze tentoonstelling toont hem ook als beeldhouwer, schrijver/verteller, scenarioschrijver, acteur en criticus. Hij is een all-round kunstenaar, die op dit moment in de tijd tekeningen als eindproduct maakt.

IMG_5627

Rinus Van De Velde pleit zelf voor context binnen de kunst en zegt dat voor hem kunst alleen betekenis heeft als hij ook de context begrijpt waarbinnen het werk tot stand komt. Dat is de reden waarom hij de werken begeleidt van tekst en het is ook de belangrijkste reden waarom de decorstukken in deze tentoonstelling werden geïncorporeerd. Ze creëren context en betenis voor de kijker. Het nadeel hiervan is dat de decorstukken de beweegruimte voor de bezoeker wat belemmeren vooral als het wat drukker wordt. Misschien was het beter geweest om wat meer ruimte te voorzien en de decorstukken in een tweede ruimte te plaatsen. Het zou het beeld van de monumentale zwart wit beelden en teksten in de witte ruimte versterkt hebben.

IMG_5624

Vergeet nadien niet even het café binnen te lopen waar ook een werk van Rinus Van De Velde op de muur tegenover de bar is aangebracht. Het toont één van zijn andere werken en geeft je een bredere kijk op zijn werk.

IMG_5649

Misschien dat de quote van de dichter Walt Whitman (door Rinus Van De Velde in een interview geciteert)  hem nog het best beschrijft: “I am large, I contain multitudes.”

We hebben het laatste nog niet gezien van Rinus Van De Velde.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s